سود هر سهم

پيش بينی های سود هر سهم در بازار سرمایه بورس اوراق بهادار

پيش بيني های سود هر سهم در بازار سرمایه بورس اوراق بهادار امروزه به دلیل گسترش فعالیت های اقتصادی ، توسعه بازارهای مالی و رونق سرمایه گذاری در بازارهای سرمایه به خصوص بورس اوراق بهادار توسط اشخاص حقیقی و حقوقی ، مهم ترین ابزار جهت اتخاذ تصمیمات درست و کسب منفعت مورد انتظار و استفاده بهینه و مطلوب از امکانات مالی ، دسترسی به اطلاعات درست و به موقع و تحلیل دقیق و واقع بینانه آن می باشد.

از جمله اطلاعاتی که استفاده کنندگان از اطلاعات مالی شرکتها در تصمیم گیری های خود مورد توجه قرار می دهند اطلاعات مرتبط با بازده سهام شرکت ها است . در این میان هرگونه اطلاعاتی که به نحوی مرتبط با شرکت بوده و با عملکرد و وضعیت مالی شرکت ارتباط داشته باشد بر بازده سهام تاثیر گذار خواهد بود . سود پیش بینی شده هر سهم برای سال مالی آینده ، از جمله اطلاعاتی است که از سوی شرکت ها اعلام می شود . این اطلاعات بر قیمت سهام و به تبع آن بر بازده سهام اثر گذار است و چنانچه دارای محتوای اطلاعاتی باشد می تواند بر رفتار استفاده کنندگان به خصوص سهام داران بالفعل و بالقوه تاثیر گذاشته و باعث افزایش یا کاهش قیمت سهام شود و بازده های غیر عادی (بازده ای کمتر یا بیشتر از بازده بازار) ایجاد کند .

يكي از اهداف اطلاعات حسابداري كمك به استفاده كنندگان درپیش بینی جريان­هاي نقد ورودي آتي به واحد تجاري و به تبع آن پیش بینی بازده سرمايه­گذاري است. بخشي از متغيرهاي تأثيرگذار بر بازده سهام شركت­ها در بازار سهام ناشي از اطلاعات مالي است كه از طريق سيستم حسابداري تهيه مي­شود. ميزان تأثير اين اطلاعات بسيار پيچيده و تا حدي ناشناخته است. اگر اطلاعات حسابداری برای تعيين بازده سودمند باشد در آن صورت تغييرات در داده­هاي حسابداري بايد سبب تغيير در بازده سهام شركت­ها شود.

بورس اوراق بهادار به عنوان نماد بازار سرمايه ايران، تأثيرپذيري زيادي از تغيير چرخه­ هاي اقتصادي دارد. مديران سرمايه­ گذاري و ساير اشخاص حقيقي و حقوقي كه در اين بازار به معاملات سهام و ساير دارايي­هاي مالي مي­پردازند، براي حفظ و افزايش ارزش سبد سرمايه­ گذاري خود نياز به بررسي عوامل مختلف مؤثر بر بازده سرمايه­ گذاري­ های خود دارند.

پيش­ بینی های سود هر سهم در سرمايه­ گذاری­ ها از اهميّت ويژه ­ای برخوردار است، زيرا در  شيوه­ های ارزيابي سهام عامل مهمي تلقي می شود و در بيشتر موارد، جزء اساسي روشهاي انتخاب سهام مي­باشد. اهميت اين پیش بینی به ميزان انحرافي بستگي دارد كه با واقعيت دارد. هر چه ميزان اين انحراف كمتر باشد، پیش بینی از دقت بيشتري برخوردار است و اين مسئله براي استفاده كننده و تهيه كننده مهم تلقّي مي­شود.

تصميم­ گيرندگان براي اتخاذ تصميمات صحيح و دقيق، نيازمند اطلاعاتي مفيد و سودمند هستند. بالتبع بيشتر اطلاعات بايد از طريق گزارش­هاي مالي شركت در اختيار آن­ها قرار گيرد. اكثر  استفاده­كنندگان بر اقلامي تأكيد دارند كه تصور مي­كنند مربوط ترين اطلاعات است. اطلاعات مربوط به سود هر سهم، مقياسي است كه از نظر بيشتر استفاده­ كنندگان با اهميّت و مربوط محسوب مي­شود. مشاهدات مستقيم و غيرمستقيم مؤيد اين است كه سود هر سهم گزارش شده و سود هر سهم پیش بینی شده بر قيمت بازار سهام عادي اثر مستقيم مي­گذارد و سرمايه­ گذاران خواستار اين اطلاعات هستند.مديريت موظف است علاوه بر سود هر سهمارائه شده از طريق صورت­هاي مالي، برآورد آتي از دورنماي شركت در قالب سود هر سهم پیش بینی شده را در اختيار استفاده كنندگان بگذارد.تصميم­ گيری صحيح سبب مي­شود سرمايه­ گذار به انتظارات و توقعات خود از سرمايه برسد و شركت با ارائه اطلاعات درست مي تواند اعتماد استفاده­ كننده را جلب كند.

بازده

بازده در فرآيند سرمايه ­گذاري نيروي محركي است كه ايجاد انگيزه مي­كند و پاداشي براي  سرمايه­ گذاران محسوب مي­شود. بازده ناشي از سرمايه ­گذاري براي سرمايه­ گذاران حائز اهميت است، براي اين كه تمامي بازي سرمايه­ گذاري به منظور کسب بازده صورت مي­گيرد. ارزيابي بازده، تنها راه منطقي (قبل از ارزيابي ريسك) است كه سرمايه­ گذاران مي­ توانند براي مقايسه سرمايه­ گذاري­ هاي جايگزين و متفاوت از هم انجام دهند. براي درك بهتر عملكرد سرمايه­ گذاري اندازه­ گيري بازده واقعي (مربوط به گذشته) لازم است. مخصوصاً اين كه بررسي بازده مربوط به گذشته در تخمين و پیش بینی بازده­هاي آتي نقش زيادي دارد .در ارتباط با مفهوم بازده، ماركويتز معتقد است كه امكان دارد تعريف بازده از يك سرمايه­گذاري به سرمايه­گذاري ديگر متفاوت باشد ولي در هر صورت سرمايه­گذاران ترجيح مي­دهند بيشترين آن عايدشان شود تا كمترين آن. در همين ارتباط فرانسيس نيز عقيده دارد سرمايه­ گذاري را اگر نوعي از واگذاري پول تلقي كنيم كه انتظار مي­رود پول اضافي از آن عايد شود، در اين صورت هر سرمايه­ گذاري، درجه­اي از ريسك را در برخواهد داشت كه مستلزم از دست دادن آن پول در زمان حال براي بدست آوردن بازده آتي است .
برخي ديگر از تعاريف كه در مورد بازده سرمايه­ گذاري بيان شده است به شرح زير است:

بازده يك قلم دارايي مالي را در مدت يك سال مي­توان به اين صورت تفسير كرد، نرخ تنزيلي كه اگر جريانات نقدي آينده با آن محاسبه شود، ارزش فعلي بدست آمده با قيمت دارايي برابر مي­شود .
بازده يك سرمايه­ گذاري عبارتست از جريانات نقدی قابل تحققي كه توسط صاحبان آن  سرمايه­گذاري در طول يك دوره زماني معين تحصيل مي­شود. بازده به صورت درصدي از ارزش سرمايه­گذاري انجام شده در آغاز دوره بيان مي­شود .

بازده مورد انتظار

عبارت است بازده تخميني يك دارايي كه سرمايه­ گذاران انتظار دارند در يك دوره آينده بدست آورند. بازده مورد انتظار با عدم اطمينان همراه است و احتمال دارد برآورده شود و يا اين كه برآورده نشود. سرمايه ­گذاران براي كسب بازده مورد انتظار بايستي يك نوع دارايی را خريداري نمايند و توجه داشته باشند كه اين بازده ممكن است تحقق نيابد. سرمايه­ گذاري بر روي اوراق بهادار ريسك دار و بلند مدت مي­تواند باعث برآورده شدن بازده مورد انتظار سرمايه­ گذاران شود، در حالي كه اين امر در كوتاه مدت كمتر اتفاق مي­افتد.

اجزای بازده

بازده معمولاً از دو بخش تشكل مي­شود:

سود دریافتنی

مهمترين جزء بازده سودي است كه به صورت جريان­هاي نقد دوره­اي سرمايه­گذاري بوده و مي­تواند به صورت بهره يا سود تقسيمي باشد. ويژگي متمايز اين دريافت­ها اين است كه منتشر كننده پرداخت­هايي را به صورت نقدي به دارند دارايي پرداخت مي­كند. اين جريان­هاي نقدي با قيمت اوراق بهادار نيز مرتبط است.

سود (زيان) سرمايه

دومين جزء مهم بازده، سود (زيان) سرمايه است كه مخصوص سهام عادي است ولي در مورد اوراق قرضه بلند مدت و ساير اوراق بهادار با در آمد ثابت نيز مصداق دارد. به اين جزء كه ناشي از افزايش (كاهش) قيمت دارايي است سود (زيان) سرمايه مي­گويند. اين سود (زيان) سرمايه ناشي از اختلاف بين قيمت خريد و قيمت زماني است كه دارنده اوراق قصد فروش آن­ها را دارد. اين اختلاف مي­تواند سود يا زيان باشد.

مجموع اين دو جزء، بازده كل اوراق بهاداررا تشكيل مي­دهد.

پيشنهادات

به سرمايه گذاران و سهامداران پيشنهاد مي شود كه با مفهوم خطاي پيش بيني سود هر سهم بيشتر آشنا شده و در تصميم گيري ها به آن توجه داشته باشند. چرا كه با توجه به نتايج حاصله، شركت هايي كه خطاي پيش بيني سود (مثبت / منفي ) بالايي دارند بازده غيرعادي (مثبت / منفي ) بالايي نيز خواهند داشت و اين به سبب افزايش يا كاهش تقاضا براي خريد سهام و به تبع آن افزايش يا كاهش قيمت سهام مي باشد. هم چنين پيشنهاد مي­شود كه سهامداران و كليه فعالان بازار سرمايه در تصميمات منطقي به شرايط بازار در كنار ساير معيارها توجه كنند.

1 ـ فراهم آوردن بستري مناسب جهت اطلاع رساني سريع، دقيق و صحيح

2 ـ تأكيد بورس اوراق بهادار تهران، مبني بر اين كه شركت­هاي جديد الورود با دقت بيشتري سود هر سهم را پیش بینی كنند؛ زيرا سرمايه­ گذاران معمولاً با استفاده از اين معيار اقدام به تعيين قيمت سهام مي­كنند. عدم دقت در پيش بيني سود هر سهم، مي­تواند منجر به كسب بازده غيرعادي براي عده­اي از سرمايه ­گذاران و زيان غيرعادي براي عده ديگري شود.

3 ـ به سازمان بورس پيشنهاد مي­شود تا شرايط الزام شركت­ها را به تهيه پیش بینی سود بر مبناي سناريوهاي مختلف را در شرايط عدم اطمينان بررسي نمايد و نيز اجراي سخت­گيرانه قانون بازار اوراق بهادار براي شركت­هايي كه پیش بینی يا تغيير در پیش بینی خود را با تأخير و يا با دقت پیش بینیكم ارائه مي­كنند.