تعريف صورت­هاي مالي:

 نتيجه فعاليت يك شركت در يك دوره زماني خاص در گزارش هايي ارائه مي شود كه به آن­ها “صورت هاي مالي” گفته مي شود. اين گزارش ها داراي چهارچوب و شكل خاصي مي باشند كه براي تهيه آن ها بايد اصول حسابداري و استانداردهاي مربوطه رعايت شود تا دقيق ترين و جامع ترين گزارشات درباره وضعيت و فعاليت شركت ارائه گردد.


  1. ترازنامه
  2. صورت سود و زيان


1- ترازنامه:

ترازنامه وضعيت مالي يك شركت يا شخص را در يك زمان مشخص نشان مي‌دهد. در بخش هاي مختلف ترازنامه سه گروه دارايي، بدهي و سرمايه مشخص مي‌گردد. ترازنامه به زبان ساده مشخص مي‌نمايد كه يك مؤسسه چه ميزان دارايي، بدهي و سرمايه دارد.


2- صورت سود و زيان:

صورت سود و زيان، نتيجه فعاليت يك شركت را با نمايش ميزان درآمد و هزينه و سود يا زيان هر شركت در يك دوره مشخص زماني نمايش مي دهد.

گزارش سود و زيان به  دو روش يك و دو مرحله اي تهيه مي شود.

  1. در روش تك مرحله اي ابتدا كليه درآمد ها و در ادامه كليه هزينه ها در زير آن ها آورده مي شود و در نهايت از تفاضل آن ها، سود يا زيان قبل از كسر ماليات نمايش داده مي شود.
  2. در روش دو مرحله اي، ابتدا درآمدهاي عملياتي و سپس هزينه هاي عملياتي در زير آن ها آورده مي شود سپس از تفاضل اين دو سود يا زيان ناويژه به دست مي آيد. در مرحله بعد درآمدهاي غير عملياتي و هزينه هاي غير عملياتي آورده مي­ شود كه نتيجه تفاضل اين مرحله و مرحله قبل به سود و زيان قبل از كسر ماليات مي رسيم.

اقلام با اهميت صورت حساب سود يا زيان:

اقلام با اهميت صورت سود و زيان شامل درآمدها و هزينه‌ است.



به صورت كلي درآمد عبارت است از افزايش در حقوق صاحبان سهام به جز مواردي كه به آورده صاحبان سهام مربوط مي‌شود. انواع درآمدها به دو گروه طبقه‌بندي مي‌شوند:

درآمدهاي عملياتي: درآمدهايي هستند كه در نتيجه از فعاليت شركت در راستاي اساسنامه و با هدف نيل به منظور خاصي كه براي آن به وجود آمده است، به دست مي‌آيند. اين دسته از درآمدها با توجه به اصل تداوم فعاليت شركت، مي‌توانند جنبه دائمي و پايدار داشته باشند. استمرار رشد اين گروه از درآمدها مي تواند نقطه قوت يا ضعف شركت باشد.

درآمدهاي غير عملياتي: گروهي از درآمدهاي شركت كه در قالب اهداف اساسنامه شركت نيستند درآمدها غير عملياتي نام دارند. به‌عنوان مثال شركت زميني را مي‌خرد كه مازاد بر نياز شركت است، زماني كه زمين را به فروش مي‌رساند، درآمد كسب شده در گروه درآمدهاي غير عملياتي قرار مي‌گيرد.

 

دليل غير عملياتي بودن اين گروه از درآمدها:

 

نكته: گاهي اوقات در برخي از شركت ها درآمدهاي غير عملياتي ادامه‌دار و با ثبات مي شوند. در اين صورت اين بخش از درآمد غير عملياتي از نظر ماهيتي مانند درآمدهاي عملياتي در نظر گرفته مي‌شوند.


مفهوم كلي هزينه‌ها عبارت است از كاهش در حقوق صاحبان سهام به جز مواردي كه به ستانده صاحبان سهام مربوط مي‌شود. انواع هزينه‌ها به شرح زير است:

بهاي تمام شده كالا: اين گروه از هزينه‌ها، هزينه‌هايي هستند كه شركت براي توليد محصولات خود مصرف مي‌كند و هزينه عملياتي گفته مي‌شود. اين هزينه‌ها به‌صورت مستقيم منتج به توليد گرديده و يا زمينه‌هاي لازم براي توليد را فراهم مي‌كند.

ساير هزينه‌هاي غير عملياتي: به كليه هزينه‌هايي كه در قالب هزينه بهاي تمام شده كالا و هزينه‌هاي اداري و مالي و توزيع و فروش قرار نگيرد هزينه‌هاي غيرعملياتي مي‌گويند. اين دسته از هزينه‌ها دائمي نيستند و با نوع عملكرد شركت مرتبط نيستند.

ساير هزينه‌هاي عملياتي: اين گروه از هزينه‌ها در بردارنده هزينههاي فروش، بازاريابي، هزينه‌هاي مالي و اداري شركت هستند كه ارتباط مستقيم با توليد شركت ندارند اما امكان حذف آن ها از سازمان هم وجود ندارد و از الزامات بقاي سازمان هستند.

هزينه‌هاي مالي: اين گروه از هزينه‌ها شامل هزينه‌هاي دريافت وام و تأمين مالي شركت است كه بر عهده آن خواهد بود. اين هزينه‌ها اهميت خاصي دارند لذا طبقه‌بندي مستقلي نسبت به ساير هزينه‌ها دارند. بخش بزرگي از اين هزينه‌ها شامل هزينه بهره و ساير هزينه‌هاي مرتبط با تحصيل وام است.


  عناصر تشكيل دهنده بهاي تمام شده كالا:

  الف- مواد اوليه مستقيم: مواد اوليه مستقيم بخش اصلي محصول را تشكيل مي‌دهند.

  ب- دستمزد مستقيم توليدي: حقوق و دستمزد پرداختي به پرسنل واحد توليد است كه نتيجه عملكردشان مستقيماً منتج به توليد محصول مي‌شود.

  ج- سربار: ساير هزينه‌هاي توليدي به‌ غير از مواد اوليه مستقيم و دستمزد را هزينه‌هاي سربار مي‌گويند. به‌ عنوان مثال هزينه   تعميرات و نگهداري ماشين آلات توليدي. اين گروه از هزينه‌ها براي ادامه توليد مورد نياز هستند اما نمي‌توان اين هزينه‌ها را جز به جز به محصول خاصي تخصيص داد.

نكته: نكته حائز اهميت در بخش هزينه بهاي تمام شده كالا، اطلاع از اين موضوع است كه بيشترين بخش بهاي تمام شده  شركت مورد بررسي در كدام رديف قراردارد. دانستن اين موضوع در پيش بيني عملكرد آينده شركت تاثير گذار است. براي مثال  بيشترين بخش هزينه شركت‌هاي سيماني مربوط به بخش هزينه‌هاي انرژي است؛ لذا با علم به اين موضوع مثلا تغيير در نرخ بهاي انرژي مي‌تواند در چشم انداز كلي در خصوص صنعت و تصميم‌گيري براي سرمايه‌گذاري كمك كند.

حالا با توجه به مطالب ارائه شده صورت سود و زيان يك واحد خدماتي به روش تك مرحله اي به صورت زير مي باشد :

موسسه خدماتي

صورت حساب سود و زيان
براي دوره مالي منتهي به 31/2/84

درآمد :
درآمد خدمات آموزشي                                                           5.000.000
كسر مي شود هزينه ها :
هزينه اجاره                                                     1.000.000
هزينه حقوق                                                   1.000.000
هزينه آب و برق و تلفن                                      250.000
جمع هزينه ها                                                                      2.250.000 
سود و (زيان) قبل از كسر ماليات                                              2.750.000
ماليات به ماخذ 25%                                                             (687.500(
سود (زيان) ويژه                                                                    2.062.500


تهيه صورت مالي سود و زيان در نرم افزار قياس پلاس به روش زير مي باشد:


1- ابتدا از قسمت گزارشات بر روي منوي حسابداري كليك نمائيد.

2-  در فرم گزارشات حسابداري باز شده بر روي صورت مالي كليك نمائيد.



نكته: توجه داشته باشيد كه هنگام چيدن كدينگ حسابداري در بخش سر فصل حساب ها حتما ماهيت حساب ها را مشخص نمائيد، در غير اين صورت وارد سرفصل حساب ها شده و با انتخاب حساب هاي معين و ويرايش آن ماهيت حساب را مشخص كنيد.

3- با انتخاب گزارش صورت سود و زيان، صورت سود زيان خود را مشاهده نمائيد.


4- با انتخاب گزارش صورت هاي مالي، ترازنامه خود را مشاهده نمائيد.