تفاوت ترازنامه و صورت سود و زیان چیست؟ جدول و مثال

تفاوت ترازنامه و صورت سود و زیان چیست؟ جدول و مثال

تاریخ انتشار: 1405/08/09

تفاوت بین ترازنامه و صورتحساب سود و زیان چیست؟ جدول مقایسه و مثال

پاسخ کوتاه: ترازنامه (که صورت وضعیت مالی هم نامیده می‌شود) دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام را در یک تاریخ مشخص نشان می‌دهد، مثل یک عکس. صورت سود و زیان درآمدها و هزینه‌ها را در یک دوره‌ی زمانی نشان می‌دهد و می‌گوید سود کردید یا زیان. سومین صورت مالی اصلی، صورت جریان وجوه نقد است.

ترازنامه و صورت سود و زیان (P&L) دو صورت از سه صورت مالی متداولی هستند که شرکت‌ها منظم منتشر می‌کنند. طلبکاران، تحلیلگران و سرمایه‌گذاران با آن‌ها سلامت مالی و پتانسیل رشد شرکت را می‌سنجند. در این مقاله تفاوتشان را با جدول و یک مثال ساده می‌بینید.

گزارش‌ها را با کار واقعی خودتان بگیرید

اگر می‌خواهید هر دو گزارش را از اطلاعات واقعی کسب‌وکارتان ببینید، در ۳ قدم شروع کنید:

  1. نوع کسب‌وکارتان را مشخص کنید: فروشگاهی، شرکتی، بازرگانی، تولیدی یا خدماتی.
  2. نسخه‌ی ابری را انتخاب کنید (بدون نصب).
  3. تست ۷ روزه را شروع کنید و گزارش سود و زیان بگیرید.
  4. برای شروع به صفحه‌ی ابری قیاس بروید.

جدول مقایسه: ترازنامه یا صورت سود و زیان؟

معیارترازنامه (صورت وضعیت مالی)صورت سود و زیان
زمانیک تاریخ مشخص (مثلاً پایان سال مالی)یک دوره (فصل، شش‌ماه یا سال)
به چه سوالی جواب می‌دهد؟شرکت چه دارد، چقدر بدهکار است و چقدر مال صاحبانش است؟آیا در این دوره سود کردیم یا زیان؟
اقلام اصلیدارایی‌ها، بدهی‌ها، حقوق صاحبان سهامدرآمدها، هزینه‌ها، سود یا زیان
فرمول پایهدارایی‌ها = بدهی‌ها + حقوق صاحبان سهامسود یا زیان = درآمدها − هزینه‌ها
تعبیر سادهعکس لحظه‌ایگزارش عملکرد
اطلاعات بلندمدتکل سرمایه‌گذاری‌ها و بدهی‌های بلندمدت را نشان می‌دهدفقط درآمد و هزینه‌ی همان دوره

ترازنامه چیست؟

ترازنامه دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام شرکت را در یک تاریخ مشخص گزارش می‌کند. نشان می‌دهد شرکت چه منابعی دارد و این منابع از کجا تأمین شده‌اند: با بدهی یا با سرمایه‌ی صاحبان سهام. تحلیلگران با آن نسبت‌های مالی و ساختار سرمایه را بررسی می‌کنند.

نمونه اقلام یک ترازنامه:

بخشچند نمونه
دارایی‌هانقد و معادل نقد (وجه نقد، سپرده کوتاه‌مدت)، سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت، حساب‌های دریافتنی (مطالبات از مشتریان)، موجودی کالا، دارایی‌های ثابت
بدهی‌هابدهی‌های بانکی و بخش جاری بدهی بلندمدت، هزینه‌های پرداختنی (اجاره، مالیات، آب و برق)، حقوق و سود سهام پرداختنی
حقوق صاحبان سهامسرمایه، سود انباشته

حقوق صاحبان سهام برابر است با کل دارایی‌ها منهای کل بدهی‌ها. یعنی اگر شرکت همه‌ی دارایی‌هایش را بفروشد و بدهی‌هایش را بدهد، آنچه می‌ماند مال صاحبان سهام است. سود انباشته بخشی از سود خالص است که به‌عنوان سود سهام پرداخت نشده و شرکت برای سرمایه‌گذاری دوباره یا پرداخت بدهی نگه داشته است.

برای ساختن ترازنامه، مقاله‌ی چگونه یک ترازنامه مالی ایجاد کنیم؟ را بخوانید. برای انواع ترازنامه، ترازنامه: انواع را بهتر بشناسیم.

صورت سود و زیان چیست؟

صورت سود و زیان (صورت درآمد و هزینه) عملکرد مالی شرکت را در یک دوره‌ی مشخص نشان می‌دهد. پس از کسر هزینه‌ها از درآمدها، سود یا زیان پایان دوره، که نتیجه‌ی فعالیت‌های عملیاتی و غیرعملیاتی است، مشخص می‌شود. جزئیات بیشتر را در صورت سود و زیان و جزئیاتی که باید بدانید و آموزش تهیه‌ی آن را در نحوه تهیه صورت سود و زیان ببینید.

دو روش ارائه‌ی صورت سود و زیان

  • روش تک‌مرحله‌ای: همه‌ی درآمدها را فهرست می‌کنید، بعد همه‌ی هزینه‌ها را و در پایان مجموع هزینه‌ها را از مجموع درآمدها کم می‌کنید. نتیجه سود یا زیان قبل از کسر مالیات است.
  • روش چندمرحله‌ای: اول درآمدها و هزینه‌های عملیاتی را جدا می‌کنید و سود (یا زیان) عملیاتی به دست می‌آید. بعد درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی را اضافه می‌کنید و در پایان سود یا زیان قبل از کسر مالیات مشخص می‌شود.

اگر مجموع درآمدها از هزینه‌ها بیشتر باشد، شرکت سودآور بوده است. در غیر این صورت زیان‌ده.

مثال ساده: سود دوره چطور وارد ترازنامه می‌شود؟

این یک مثال فرضی است (ارقام به میلیون تومان). فروشگاهی در سال ۱۴۰۴:

صورت سود و زیان (کل سال):

موردمبلغ
درآمد فروش۵۰۰
هزینه‌ها (خرید کالای فروخته‌شده، اجاره، حقوق و ...)۳۸۰
سود خالص۱۲۰

ترازنامه (۲۹ اسفند ۱۴۰۴):

دارایی‌ها بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام 
نقد۲۰۰بدهی‌ها۳۰۰
موجودی کالا۴۰۰سرمایه۳۸۰
تجهیزات۲۰۰سود انباشته (شامل ۱۲۰ سود امسال)۱۲۰
جمع دارایی‌ها۸۰۰جمع بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام۸۰۰

می‌بینید سود ۱۲۰ میلیون در صورت سود و زیان محاسبه شده و بعد در ترازنامه زیر «سود انباشته» رفته است. به همین دلیل دو صورت به هم وصل‌اند و ترازنامه «تراز» می‌شود: ۸۰۰ = ۳۰۰ + ۳۸۰ + ۱۲۰.

سومین صورت مالی: جریان وجوه نقد

ترازنامه-سود-زیان

این دو صورت به‌تنهایی همه‌ی ماجرا را نمی‌گویند. صورت جریان وجوه نقد نشان می‌دهد پول واقعاً از کجا آمده و کجا رفته است. ممکن است شرکت در صورت سود و زیان سودآور باشد، ولی نقدینگی کم داشته باشد. آموزشش را در چگونگی تهیه صورت جریان وجوه نقد و نمای کلی را در سه صورت مالی اصلی در یک کسب‌وکار ببینید.

چه کسی کدام را بیشتر نگاه می‌کند؟

کاربرمعمولاً بیشتر چه می‌خواهد؟
مدیرسودآوری هر دوره (سود و زیان) و کنترل هزینه‌ها
طلبکار و بانکتوان بازپرداخت و ساختار بدهی (ترازنامه)
سرمایه‌گذارهر دو، همراه با جریان نقدی

هر دو صورت کنار هم برای ارزیابی کارایی عملیاتی، ثبات سال‌به‌سال و مسیر شرکت به کار می‌روند.

این دو گزارش را در نرم‌افزار چطور بگیریم؟

نرم‌افزار حسابداری قیاس امکان می‌دهد با استفاده از گزارش‌های حسابداری به‌راحتی صورت سود و زیان را بگیرید. آموزش گام‌به‌گام ترازنامه و صورت سود و زیان در قیاس را در ترازنامه و صورت سود و زیان را چگونه محاسبه کنیم؟ ببینید.

بیشتر بخوانید

اگر می‌خواهید از ابتدا شروع کنید، خرید نرم افزار حسابداری را ببینید و با کارشناسان قیاس مشورت کنید.

سوالات متداول

تفاوت ترازنامه و صورت سود و زیان چیست؟

ترازنامه دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام را در یک تاریخ مشخص نشان می‌دهد. صورت سود و زیان درآمدها و هزینه‌ها و سود یا زیان را در یک دوره‌ی زمانی نشان می‌دهد.

ترازنامه همان صورت وضعیت مالی است؟

بله. صورت وضعیت مالی نام جدیدتر ترازنامه است و هر دو یک گزارش را می‌گویند.

فرمول ترازنامه چیست؟

دارایی‌ها برابر است با بدهی‌ها به‌علاوه‌ی حقوق صاحبان سهام.

صورت سود و زیان چه چیزی را نشان می‌دهد؟

درآمدها، هزینه‌ها و سود یا زیان یک دوره را. اگر درآمدها از هزینه‌ها بیشتر باشد، سود است.

سه صورت مالی اصلی کدام‌اند؟

ترازنامه (صورت وضعیت مالی)، صورت سود و زیان و صورت جریان وجوه نقد.

سود صورت سود و زیان در ترازنامه کجا می‌رود؟

در بخش حقوق صاحبان سهام و زیر «سود انباشته» ثبت می‌شود. به همین دلیل دو صورت به هم وصل‌اند.

کدام مهم‌تر است؟

هیچ‌کدام به‌تنهایی کافی نیست. ترازنامه وضعیت و صورت سود و زیان عملکرد را می‌گوید. برای تصمیم‌گیری هر دو را همراه با جریان نقدی بخوانید.

نرم‌افزار حسابداری این گزارش‌ها را می‌دهد؟

بله. در قیاس صورت سود و زیان را از گزارش‌های حسابداری می‌گیرید. برای ترازنامه هم در تست رایگان ۷ روزه بررسی کنید که گزارش موردنظرتان را می‌دهد.

گزارش‌هایتان را امتحان کنید

اگر می‌خواهید سود و زیان و ترازنامه را از اطلاعات واقعی خودتان ببینید، ۷ روز قیاس را رایگان تست کنید. سه قدم: نوع کسب‌وکار، نسخه‌ی ابری، شروع تست ۷ روزه. برای شروع به صفحه‌ی ابری قیاس بروید یا با کارشناسان ما تماس بگیرید.