
تفاوت ترازنامه و صورت سود و زیان چیست؟ جدول و مثال
تفاوت بین ترازنامه و صورتحساب سود و زیان چیست؟ جدول مقایسه و مثال
پاسخ کوتاه: ترازنامه (که صورت وضعیت مالی هم نامیده میشود) داراییها، بدهیها و حقوق صاحبان سهام را در یک تاریخ مشخص نشان میدهد، مثل یک عکس. صورت سود و زیان درآمدها و هزینهها را در یک دورهی زمانی نشان میدهد و میگوید سود کردید یا زیان. سومین صورت مالی اصلی، صورت جریان وجوه نقد است.
ترازنامه و صورت سود و زیان (P&L) دو صورت از سه صورت مالی متداولی هستند که شرکتها منظم منتشر میکنند. طلبکاران، تحلیلگران و سرمایهگذاران با آنها سلامت مالی و پتانسیل رشد شرکت را میسنجند. در این مقاله تفاوتشان را با جدول و یک مثال ساده میبینید.
گزارشها را با کار واقعی خودتان بگیرید
اگر میخواهید هر دو گزارش را از اطلاعات واقعی کسبوکارتان ببینید، در ۳ قدم شروع کنید:
- نوع کسبوکارتان را مشخص کنید: فروشگاهی، شرکتی، بازرگانی، تولیدی یا خدماتی.
- نسخهی ابری را انتخاب کنید (بدون نصب).
- تست ۷ روزه را شروع کنید و گزارش سود و زیان بگیرید.
- برای شروع به صفحهی ابری قیاس بروید.
جدول مقایسه: ترازنامه یا صورت سود و زیان؟
| معیار | ترازنامه (صورت وضعیت مالی) | صورت سود و زیان |
|---|---|---|
| زمان | یک تاریخ مشخص (مثلاً پایان سال مالی) | یک دوره (فصل، ششماه یا سال) |
| به چه سوالی جواب میدهد؟ | شرکت چه دارد، چقدر بدهکار است و چقدر مال صاحبانش است؟ | آیا در این دوره سود کردیم یا زیان؟ |
| اقلام اصلی | داراییها، بدهیها، حقوق صاحبان سهام | درآمدها، هزینهها، سود یا زیان |
| فرمول پایه | داراییها = بدهیها + حقوق صاحبان سهام | سود یا زیان = درآمدها − هزینهها |
| تعبیر ساده | عکس لحظهای | گزارش عملکرد |
| اطلاعات بلندمدت | کل سرمایهگذاریها و بدهیهای بلندمدت را نشان میدهد | فقط درآمد و هزینهی همان دوره |
ترازنامه چیست؟
ترازنامه داراییها، بدهیها و حقوق صاحبان سهام شرکت را در یک تاریخ مشخص گزارش میکند. نشان میدهد شرکت چه منابعی دارد و این منابع از کجا تأمین شدهاند: با بدهی یا با سرمایهی صاحبان سهام. تحلیلگران با آن نسبتهای مالی و ساختار سرمایه را بررسی میکنند.
نمونه اقلام یک ترازنامه:
| بخش | چند نمونه |
|---|---|
| داراییها | نقد و معادل نقد (وجه نقد، سپرده کوتاهمدت)، سرمایهگذاریهای کوتاهمدت، حسابهای دریافتنی (مطالبات از مشتریان)، موجودی کالا، داراییهای ثابت |
| بدهیها | بدهیهای بانکی و بخش جاری بدهی بلندمدت، هزینههای پرداختنی (اجاره، مالیات، آب و برق)، حقوق و سود سهام پرداختنی |
| حقوق صاحبان سهام | سرمایه، سود انباشته |
حقوق صاحبان سهام برابر است با کل داراییها منهای کل بدهیها. یعنی اگر شرکت همهی داراییهایش را بفروشد و بدهیهایش را بدهد، آنچه میماند مال صاحبان سهام است. سود انباشته بخشی از سود خالص است که بهعنوان سود سهام پرداخت نشده و شرکت برای سرمایهگذاری دوباره یا پرداخت بدهی نگه داشته است.
برای ساختن ترازنامه، مقالهی چگونه یک ترازنامه مالی ایجاد کنیم؟ را بخوانید. برای انواع ترازنامه، ترازنامه: انواع را بهتر بشناسیم.
صورت سود و زیان چیست؟
صورت سود و زیان (صورت درآمد و هزینه) عملکرد مالی شرکت را در یک دورهی مشخص نشان میدهد. پس از کسر هزینهها از درآمدها، سود یا زیان پایان دوره، که نتیجهی فعالیتهای عملیاتی و غیرعملیاتی است، مشخص میشود. جزئیات بیشتر را در صورت سود و زیان و جزئیاتی که باید بدانید و آموزش تهیهی آن را در نحوه تهیه صورت سود و زیان ببینید.
دو روش ارائهی صورت سود و زیان
- روش تکمرحلهای: همهی درآمدها را فهرست میکنید، بعد همهی هزینهها را و در پایان مجموع هزینهها را از مجموع درآمدها کم میکنید. نتیجه سود یا زیان قبل از کسر مالیات است.
- روش چندمرحلهای: اول درآمدها و هزینههای عملیاتی را جدا میکنید و سود (یا زیان) عملیاتی به دست میآید. بعد درآمدها و هزینههای غیرعملیاتی را اضافه میکنید و در پایان سود یا زیان قبل از کسر مالیات مشخص میشود.
اگر مجموع درآمدها از هزینهها بیشتر باشد، شرکت سودآور بوده است. در غیر این صورت زیانده.
مثال ساده: سود دوره چطور وارد ترازنامه میشود؟
این یک مثال فرضی است (ارقام به میلیون تومان). فروشگاهی در سال ۱۴۰۴:
صورت سود و زیان (کل سال):
| مورد | مبلغ |
|---|---|
| درآمد فروش | ۵۰۰ |
| هزینهها (خرید کالای فروختهشده، اجاره، حقوق و ...) | ۳۸۰ |
| سود خالص | ۱۲۰ |
ترازنامه (۲۹ اسفند ۱۴۰۴):
| داراییها | بدهیها و حقوق صاحبان سهام | ||
|---|---|---|---|
| نقد | ۲۰۰ | بدهیها | ۳۰۰ |
| موجودی کالا | ۴۰۰ | سرمایه | ۳۸۰ |
| تجهیزات | ۲۰۰ | سود انباشته (شامل ۱۲۰ سود امسال) | ۱۲۰ |
| جمع داراییها | ۸۰۰ | جمع بدهیها و حقوق صاحبان سهام | ۸۰۰ |
میبینید سود ۱۲۰ میلیون در صورت سود و زیان محاسبه شده و بعد در ترازنامه زیر «سود انباشته» رفته است. به همین دلیل دو صورت به هم وصلاند و ترازنامه «تراز» میشود: ۸۰۰ = ۳۰۰ + ۳۸۰ + ۱۲۰.
سومین صورت مالی: جریان وجوه نقد

این دو صورت بهتنهایی همهی ماجرا را نمیگویند. صورت جریان وجوه نقد نشان میدهد پول واقعاً از کجا آمده و کجا رفته است. ممکن است شرکت در صورت سود و زیان سودآور باشد، ولی نقدینگی کم داشته باشد. آموزشش را در چگونگی تهیه صورت جریان وجوه نقد و نمای کلی را در سه صورت مالی اصلی در یک کسبوکار ببینید.
چه کسی کدام را بیشتر نگاه میکند؟
| کاربر | معمولاً بیشتر چه میخواهد؟ |
|---|---|
| مدیر | سودآوری هر دوره (سود و زیان) و کنترل هزینهها |
| طلبکار و بانک | توان بازپرداخت و ساختار بدهی (ترازنامه) |
| سرمایهگذار | هر دو، همراه با جریان نقدی |
هر دو صورت کنار هم برای ارزیابی کارایی عملیاتی، ثبات سالبهسال و مسیر شرکت به کار میروند.
این دو گزارش را در نرمافزار چطور بگیریم؟
نرمافزار حسابداری قیاس امکان میدهد با استفاده از گزارشهای حسابداری بهراحتی صورت سود و زیان را بگیرید. آموزش گامبهگام ترازنامه و صورت سود و زیان در قیاس را در ترازنامه و صورت سود و زیان را چگونه محاسبه کنیم؟ ببینید.
بیشتر بخوانید
- برای انتخاب نرمافزار: کدام نرم افزار حسابداری مناسب کسب و کار من است؟
- برای مراحل خرید: راهنمای خرید نرم افزار حسابداری
- برای قیمتها: صفحهی لیست قیمت
اگر میخواهید از ابتدا شروع کنید، خرید نرم افزار حسابداری را ببینید و با کارشناسان قیاس مشورت کنید.
سوالات متداول
تفاوت ترازنامه و صورت سود و زیان چیست؟
ترازنامه داراییها، بدهیها و حقوق صاحبان سهام را در یک تاریخ مشخص نشان میدهد. صورت سود و زیان درآمدها و هزینهها و سود یا زیان را در یک دورهی زمانی نشان میدهد.
ترازنامه همان صورت وضعیت مالی است؟
بله. صورت وضعیت مالی نام جدیدتر ترازنامه است و هر دو یک گزارش را میگویند.
فرمول ترازنامه چیست؟
داراییها برابر است با بدهیها بهعلاوهی حقوق صاحبان سهام.
صورت سود و زیان چه چیزی را نشان میدهد؟
درآمدها، هزینهها و سود یا زیان یک دوره را. اگر درآمدها از هزینهها بیشتر باشد، سود است.
سه صورت مالی اصلی کداماند؟
ترازنامه (صورت وضعیت مالی)، صورت سود و زیان و صورت جریان وجوه نقد.
سود صورت سود و زیان در ترازنامه کجا میرود؟
در بخش حقوق صاحبان سهام و زیر «سود انباشته» ثبت میشود. به همین دلیل دو صورت به هم وصلاند.
کدام مهمتر است؟
هیچکدام بهتنهایی کافی نیست. ترازنامه وضعیت و صورت سود و زیان عملکرد را میگوید. برای تصمیمگیری هر دو را همراه با جریان نقدی بخوانید.
نرمافزار حسابداری این گزارشها را میدهد؟
بله. در قیاس صورت سود و زیان را از گزارشهای حسابداری میگیرید. برای ترازنامه هم در تست رایگان ۷ روزه بررسی کنید که گزارش موردنظرتان را میدهد.
گزارشهایتان را امتحان کنید
اگر میخواهید سود و زیان و ترازنامه را از اطلاعات واقعی خودتان ببینید، ۷ روز قیاس را رایگان تست کنید. سه قدم: نوع کسبوکار، نسخهی ابری، شروع تست ۷ روزه. برای شروع به صفحهی ابری قیاس بروید یا با کارشناسان ما تماس بگیرید.
