چگونه یک ترازنامه مالی ایجاد کنیم؟ گام‌به‌گام با نمونه

چگونه یک ترازنامه مالی ایجاد کنیم؟ گام‌به‌گام با نمونه

تاریخ انتشار: 1405/08/27

 

چگونه یک ترازنامه مالی ایجاد کنیم؟ آموزش ۶ گام‌به‌گام با نمونه‌ی عددی

پاسخ کوتاه: برای ساختن ترازنامه، در یک تاریخ مشخص (مثلاً پایان سال مالی) این شش کار را انجام دهید: دارایی‌ها را فهرست کنید، بدهی‌ها را فهرست کنید، حقوق صاحبان سهام را حساب کنید (دارایی‌ها منهای بدهی‌ها)، سود انباشته را از صورت سود و زیان بگیرید، جمع دو طرف را مقایسه کنید و اگر برابر نبود، اختلاف را پیدا کنید. فرمول پایه: دارایی‌ها = بدهی‌ها + حقوق صاحبان سهام.

ترازنامه (صورت وضعیت مالی) ارزش خالص شرکت را در یک تاریخ معین نشان می‌دهد. دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام را منعکس می‌کند و در رشد کسب‌وکار نقش مهمی دارد، چون می‌گوید چقدر دارید و چقدر بدهکارید.

ترازنامه را در نرم‌افزار خودکار بگیرید: ۷ روز رایگان تست کنید

در ۳ قدم شروع کنید:

  1. نوع کسب‌وکارتان را مشخص کنید: فروشگاهی، شرکتی، بازرگانی، تولیدی یا خدماتی.
  2. نسخه‌ی ابری را انتخاب کنید (بدون نصب).
  3. تست ۷ روزه را شروع کنید و ببینید گزارش‌های مالی از اطلاعات خودتان چطور ساخته می‌شود.

برای شروع به صفحه‌ی ابری قیاس بروید.

ترازنامه مالی چیست؟

ترازنامه یک صورت مالی دوبخشی است که دو بخش باید با هم تراز باشند. یک بخش دارایی‌هاست. بخش دیگر مجموع بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام است. یعنی:

دارایی‌ها = بدهی‌ها + حقوق صاحبان سهام

از همین فرمول برای محاسبه‌ی ارزش خالص هم استفاده می‌شود:

حقوق صاحبان سهام = دارایی‌ها − بدهی‌ها

برای فرق ترازنامه با صورت سود و زیان، مقاله‌ی تفاوت ترازنامه و صورت سود و زیان را ببینید.

دارایی‌ها در ترازنامه

دارایی شامل همه‌ی اموال و پولی است که شرکت در اختیار دارد. معمولاً به دو دسته تقسیم می‌شود.

دارایی‌های جاری:

  • وجه نقد: پول موجود در حساب‌های جاری و پس‌انداز و سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدتی که راحت به پول نقد تبدیل می‌شود.
  • سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت: سهام، اوراق بهادار و هر ابزاری که راحت قابل معامله باشد.
  • حساب‌های دریافتنی: پولی که مشتریان به شرکت بدهکارند و انتظار می‌رود ظرف یک سال پرداخت شود.
  • موجودی کالا: مواد اولیه، کالای در جریان ساخت و کالای ساخته‌شده‌ی آماده‌ی فروش. موجودی منسوخ‌شده باید حذف یا کاهش ارزش داده شود.
  • پیش‌پرداخت‌ها: مبالغ پرداخت‌شده برای بیمه یا هزینه‌هایی که در سال آینده مصرف می‌شوند.

دارایی‌های غیرجاری:

  • دارایی‌های مشهود: تجهیزات، ماشین‌آلات، ساختمان، زمین و اثاثیه.
  • دارایی‌های نامشهود: حق مالکیت، حق اختراع، علائم تجاری و سرقفلی.

بدهی‌ها در ترازنامه

بدهی‌ها تعهدات شرکت است و روی ارزش خالص اثر منفی دارد. دو دسته‌اند.

بدهی‌های جاری (باید ظرف یک سال پرداخت شوند):

  • حساب‌های پرداختنی: بدهی به تأمین‌کنندگان کالا و خدمات.
  • هزینه‌های پرداختنی (معوق): هزینه‌هایی که انجام شده ولی صورتحسابی برایشان صادر نشده؛ مثل دستمزد، مزایای کارکنان و مالیات.
  • تسهیلات کوتاه‌مدت: کارت اعتباری، خطوط اعتباری و مشابه.
  • پیش‌دریافت: پولی که برای کالا یا خدمتی گرفته‌اید ولی هنوز تحویل نداده‌اید.

بدهی‌های بلندمدت:

  • تسهیلات بلندمدت: وام برای خرید یا ساخت ساختمان و کارخانه.
  • وام‌های دیگر: وام برای خرید وسایل نقلیه و تجهیزات، یا وام از سهامداران.
  • اوراق بدهی: برای افزایش سرمایه؛ در کسب‌وکارهای کوچک کم‌تر دیده می‌شود.

حقوق صاحبان سهام در ترازنامه

این بخش سهم مالکان از شرکت است و از کسر بدهی از دارایی به دست می‌آید. سه جزء اصلی دارد:

سرمایه‌ی اولیه: پولی که مالکان در ابتدا وارد کسب‌وکار کرده‌اند.
افزایش سرمایه: سرمایه‌ای که بعدها اضافه شده است.
سود انباشته: سودی که بین صاحبان سهام تقسیم نشده و در شرکت مانده است.

حقوق صاحبان سهام مثبت یعنی دارایی‌ها از بدهی‌ها بیشتر است. اگر منفی شود، بدهی‌ها از دارایی‌ها بیشتر است و شرکت در وضعیت خطرناکی است.
 

ترازنامه

تهیه‌ی ترازنامه در ۶ گام

  1. تاریخ را مشخص کنید. ترازنامه یک «عکس لحظه‌ای» است؛ مثلاً ۲۹ اسفند.
  2. دارایی‌ها را فهرست و جمع کنید (اول جاری، بعد غیرجاری).
  3. بدهی‌ها را فهرست و جمع کنید (اول جاری، بعد بلندمدت).
  4. حقوق صاحبان سهام را حساب کنید. سرمایه را بنویسید و سود انباشته را از صورت سود و زیان بگیرید.
  5. جمع دو طرف را مقایسه کنید. مجموع دارایی‌ها باید با جمع بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام برابر باشد.
  6. اگر برابر نبود، اختلاف را پیدا کنید (راهنمای «چک تراز» پایین).

نمونه‌ی عددی (فرضی، به میلیون تومان)

دارایی‌ها بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام 
دارایی‌های جاری بدهی‌های جاری 
وجه نقد۲۰۰حساب‌های پرداختنی۲۵۰
حساب‌های دریافتنی۱۵۰هزینه‌های پرداختنی۱۰۰
موجودی کالا۳۰۰تسهیلات کوتاه‌مدت۱۵۰
پیش‌پرداخت‌ها۵۰جمع بدهی‌های جاری۵۰۰
جمع دارایی‌های جاری۷۰۰بدهی‌های بلندمدت 
دارایی‌های غیرجاری تسهیلات بلندمدت۲۰۰
تجهیزات۴۰۰جمع بدهی‌ها۷۰۰
دارایی نامشهود۱۰۰حقوق صاحبان سهام 
جمع دارایی‌های غیرجاری۵۰۰سرمایه۴۰۰
  سود انباشته۱۰۰
  جمع حقوق صاحبان سهام۵۰۰
جمع دارایی‌ها۱٬۲۰۰جمع بدهی‌ها و حقوق۱٬۲۰۰

بررسی: ۷۰۰ + ۵۰۰ = ۱٬۲۰۰ و حقوق صاحبان سهام ۱٬۲۰۰ − ۷۰۰ = ۵۰۰. ترازنامه تراز است.

برای دیدن ترازنامه‌ی واقعی شرکت‌های بورسی، صورت‌های مالی منتشرشده‌شان را در سامانه‌ی کدال ببینید.

چک تراز: اگر ترازنامه تراز نشد

  • یک قلم دارایی یا بدهی جا افتاده است.
  • یک مبلغ دو بار جمع شده یا علامتش اشتباه است.
  • سود انباشته از صورت سود و زیان درست منتقل نشده.
  • دارایی غیرجاری و جاری جابه‌جا طبقه‌بندی شده است.

ترازنامه در نرم‌افزار حسابداری

با نرم‌افزار حسابداری مثل قیاس لازم نیست اقلام را دستی در ستون‌ها بنویسید. نرم‌افزار بر مبنای اطلاعاتی که وارد کرده‌اید ترازنامه می‌سازد. آموزش قیاس را در ترازنامه و صورت سود و زیان را چگونه محاسبه کنیم؟ ببینید.

قیاس نسخه‌ی رایگان ندارد. ۷ روز تست رایگان دارد و دمو هم محیط نرم‌افزار را نشان می‌دهد.

بیشتر بخوانید

اگر می‌خواهید از ابتدا شروع کنید، خرید نرم افزار حسابداری را ببینید و با کارشناسان قیاس مشورت کنید.

سوالات متداول

ترازنامه چیست؟

صورت مالی که دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام را در یک تاریخ مشخص نشان می‌دهد.

فرمول ترازنامه چیست؟

دارایی‌ها برابر است با بدهی‌ها به‌علاوه‌ی حقوق صاحبان سهام.

حقوق صاحبان سهام چطور محاسبه می‌شود؟

دارایی‌ها منهای بدهی‌ها.

دارایی جاری و غیرجاری چه فرقی دارند؟

دارایی جاری را معمولاً ظرف یک سال می‌توان به پول نقد تبدیل کرد (نقد، دریافتنی، موجودی). دارایی غیرجاری بلندمدت است (تجهیزات، ساختمان، دارایی نامشهود).

اگر ترازنامه تراز نشد چه کنم؟

دنبال قلم جاافتاده، جمع تکراری، علامت اشتباه، یا سود انباشته‌ی نادرست بگردید.

سود انباشته در ترازنامه از کجا می‌آید؟

از صورت سود و زیان. سودی که تقسیم نشده و در شرکت مانده است.

آیا نرم‌افزار حسابداری ترازنامه را خودکار می‌سازد؟

بله، بر مبنای اطلاعاتی که وارد کرده‌اید. قیاس ۷ روز تست رایگان دارد و دمو هم محیط نرم‌افزار را نشان می‌دهد.

ترازنامه‌تان را خودکار بگیرید

اگر هنوز دستی می‌نویسید، ۷ روز قیاس را رایگان تست کنید و ببینید ترازنامه از اطلاعات خودتان چطور ساخته می‌شود. سه قدم: نوع کسب‌وکار، نسخه‌ی ابری، شروع تست ۷ روزه. برای شروع به صفحه‌ی ابری قیاس بروید یا با کارشناسان ما تماس بگیرید.